รีวิว Bangkok Story: A Stray Dog โลกใบเล็กของคนหลงทาง

คนไร้บ้านในกรุงเทพมหานครมีอยู่มากมายเสียจนเราแทบไม่ต้องใช้ความพยายามในการมองหา สิ่งเดียวที่อาจจะขวางกั้นไม่ให้เรามองเห็นพวกเขาได้ง่าย ๆ คือความเคยชิน ยิ่งคุณอาศัยอยู่ในเมืองหลวงของเรานานเท่าไหร่ก็จะยิ่งทำเป็นมองไม่เห็นพวกเขาได้ง่ายขึ้นเท่านั้น แน่นอนว่านี่ไม่ใช่ความผิดของคุณ ใครก็รู้ว่าการมีทรัพยากรมากพอให้ใส่ใจความเป็นอยู่ของคนแปลกหน้าคืออภิสิทธิ์แบบหนึ่งที่หาได้ยากยิ่งเหลือเกิน โดยเฉพาะกับเมืองใหญ่แห่งนี้

การมีอยู่ของ Bangkok Story: A Stray Dog ผลงานจาก Shameful Guys Development จึงน่าสนใจ เพราะผู้พัฒนาเลือกหยิบเอาเรื่องราวของคนไร้บ้านมาขยายให้เห็นว่า อะไรที่ทำให้คนคนหนึ่งกลายเป็นกลายเป็นมนุษย์ล่องหนในเมืองหลวง และความสัมพันธ์ระหว่างสุนัขจรจัดกับชายไร้บ้านช่วยให้พวกเขาผ่านพ้นคืนวันอันยากลำบากไปได้อย่างไร ซึ่งถือเป็นแง่มุมที่สดใหม่จากเกมอิสระของผู้พัฒนาสัญชาติไทย

และถึงแม้จะยังเรียกไม่ได้ว่านี่คือผลงานที่สมบูรณ์แบบ แต่ก็ช่วยให้พอมองเห็นว่าผู้พัฒนาเกมไทยมีศักยภาพมากพอที่จะทำเกมเน้นเนื้อเรื่องและสื่อสารประเด็นดี ๆ ออกมาได้จริง และการได้เห็นว่ายังมีพื้นที่ให้พัฒนาได้มากแค่ไหนก็ชวนให้รู้สึกถึงความหวังในวงการเกมไทยมากมายทีเดียว

Story | โลกทั้งใบของชายไร้บ้าน

Bangkok Story: A Stray Dog เล่าเรื่องราวของ “บุญ” ชายไร้บ้านที่ได้รับการช่วยเหลือให้พบกับครอบครัวโดย “ฮิรายา” ยูทูบเบอร์ชาวต่างชาติที่พบเขาโดยบังเอิญในปีพ.ศ. 2560 เนื้อเรื่องส่วนใหญ่นำเสนออดีตของบุญ และช่วงชีวิตที่เขาได้เจอกับหมาจรที่เขาตั้งชื่อให้ว่า “ลูกยา” ผ่านบทสัมภาษณ์ที่เขาเล่าให้ฮิรายาฟัง

ตัวเกมแบ่งออกเป็น 4 บทใหญ่ โดยแต่ละบทจะเล่าถึงส่วนสำคัญในชีวิตของบุญ ตั้งแต่แม่พาย้ายจากมหาสารคามไปอยู่เชียงราย การพบพานกับผู้คนสำคัญในชีวิต ไปจนถึงจุดหักเหที่ทำให้เขาต้องลงเอยเป็นคนไร้บ้าน ตัดสลับกับวิถีชีวิตคนเร่ร่อนที่มีน้องหมาอยู่เคียงข้าง

จุดที่ต้องชื่นชมมาก ๆ ของเกมนี้ก็คือจังหวะการเล่าที่เห็นได้ชัดว่าออกแบบมาอย่างดี ดูได้จากการปูบางสถานการณ์ที่ดูจะไม่ได้สำคัญขึ้นมา แล้วปล่อยให้เรื่องราวดำเนินไปจนถึงจังหวะเฉลย การพลิกปมเดิมกลับมาดูใหม่ในมุมที่ต่างออกไปถือเป็นจุดแข็งในการสร้างอารมณ์ร่วมของเกมอย่างเห็นได้ชัด เพราะนอกจากจะเป็นคำอธิบายให้กับสถานการณ์ที่ดูแทบไม่สมเหตุสมผลในเรื่องแล้ว มันยังเติมมิติที่น่าสนใจจากมุมมองของคนอื่นเข้ามาด้วย สิ่งนี้ทำงานได้คงเส้นคงวาอย่างยิ่งโดยเฉพาะในช่วงท้ายของเกม

ทว่าน่าเสียดายที่การเล่าเรื่องของเกมยังมีแผลที่ลดพลังของเรื่องเล่าไปอย่างน่าเสียดายอยู่หลายจุด แผลแรกที่ผู้เขียนเห็นชัดที่สุดคือพัฒนาการของตัวละคร โดยเฉพาะบุญซึ่งเป็นตัวละครหลักที่เรื่องเล่าของเขาใช้พื้นที่มากที่สุดในเกม และกินเวลาเกือบ 50 ปี บุญในปี 2516 กับบุญในปี 2560

ตัวละครที่ขาดมิติและระดับภาษาที่ขาดความต่อเนื่อง

แม้ตัวเอกของเรื่องจะผ่านเรื่องราวมามากมาย แต่เขาก็มีความเปลี่ยนแปลงน้อยมากหากไม่นับรูปลักษณ์ภายนอก ความขาดมิติด้านนี้จึงชวนให้คนเล่นอย่างเราทำใจเชื่อได้ยากว่า ความเมตตาของเขาเกิดจากความเข้าอกเข้าใจโลก และทำให้เขาอยู่รอดมาได้นานขนาดนี้

อีกแผลสำคัญคือความสมเหตุสมผลในเรื่องราว ซึ่งเป็นผลต่อเนื่องมาจากการที่ตัวละครไม่ค่อยมีการเปลี่ยนแปลงเท่าไร ทุกการตัดสินใจในเรื่องจึงดูไม่ให้ความรู้สึกว่าตัวละครทำแบบนั้นเพราะแรงขับของตัวเอง แต่เป็นเพราะตัวบทได้บีบให้เขาทำแบบนั้นเพื่อให้เรื่องเดินไปข้างหน้า แม้ว่ามันจะดูเหนือจริงหรือขัดกับบุคลิกตัวละครมากแค่ไหนก็ตาม ทำให้สถานการณ์ทั้งหมดดูขาดน้ำหนักต่อให้มันจะได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุการณ์จริงก็ตาม

แน่นอนว่าพัฒนาการตัวละครไม่ได้เป็นสิ่งเดียวที่ส่งผลต่อน้ำหนักของเรื่องเล่า แต่บทสนทนาเองก็มีส่วนสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน โดยในรีวิวนี้ ผู้เขียนได้เลือกเล่นแบบภาษาไทย ซึ่งพบว่า “ภาษาพูด” ในเกมมีจุดที่ชวนให้ตั้งคำถามอยู่พอสมควร

Bangkok Story: A Stray Dog เลือกใช้ภาษาไทยภาคกลางเพื่อความความสะดวกต่อการเข้าถึง ซึ่งถือเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ แต่ที่เป็นปัญหาคือระดับ “ความวัยรุ่น” ของคำพูดคำจาในเกมที่เล่าเรื่องของคนอายุ 50 กับอดีตของเขาในเชียงรายปี 2525

การปรากฏของคำอุทาน “เชี่ย” หรือวลีแบบ “มึงอะ” กับ “กูว่าละ” และสารพัดคำลงท้ายแบบ text chat ก็ชวนให้กังขาพอสมควรกับการขัดเกลาภาษาในเกมให้คงเส้นคงวา เพราะประโยคสวย ๆ ประเภท “สีของหญ้าอีกฝั่งจะเขียวชอุ่มกว่าฝั่งที่เราอยู่” หรือ “โลกนี้มันโหดร้ายกว่าที่มึงคิด” ก็มีอยู่เยอะไม่แพ้กัน

นอกจากทิศทางการสร้างสรรค์จะชวนให้สับสนว่าตัวเกมต้องการอะไรกันแน่ระหว่างความสมจริงติดดินหรือภาษาสวย ๆ แล้ว ความไม่ต่อเนื่องของระดับภาษานี้ยังทำให้ผู้เล่นหลุดจากการดำดิ่งไปกับเรื่อง (immersion) อีกด้วย

Gameplay | เรียบง่ายและมีชั้นเชิง

เกมเพลย์ของ Bangkok Story: A Stray Dog ถือว่าเรียบง่ายตามสไตล์เกมเน้นเล่าเรื่องซึ่งมีระบบไม่ต่างกันนัก นั่นคือเดิน สำรวจ แก้พัซเซิลเล็ก ๆ ง่าย ๆ หรืออาจจะมีมินิเกมให้เล่นในบางจังหวะ ส่วนที่ผู้เขียนประทับใจมากในเกมนี้คือช่วงต้นที่เกมมีภารกิจให้เรา “เดินขอเงิน” ผู้คนที่สัญจรไปมาหน้าคอนโด ซึ่งหมายความว่าเราต้องบังคับให้บุญ ไปคุยกับ NPC ที่เป็นเงาจาง ๆ เดินไปเดินมาและถูกปฏิเสธนับครั้งไม่ถ้วน

นับว่าเป็นจุดที่การเล่าด้วยการเล่น (ludonarrative) สื่อสารความรู้สึกของคนไร้บ้านที่แทบจำไร้ตัวตนในสายตาคนทั่วไปได้ดีทีเดียว

อีกจุดที่สมควรถูกพูดถึงในเกมคือระบบให้คำใบ้ ซึ่งเป็นระบบที่ใช้กันแพร่หลายในเกมแนวนี้เพื่อเตือนความจำว่าผู้เล่นจะดำเนินเรื่องต่อไปยังไง ต้องไปคุยกับใครหรือทำอะไรให้เกมเดินต่อ

มีบางจุดในเกมนี้ที่ระบบให้คำใบ้พึ่งพาไม่ได้โดยสิ้นเชิง แต่นั่นไม่ใช่ข้อบกพร่องในการออกแบบแต่อย่างใด เพราะลูกเล่นนี้คือการสะท้อนภาวะภายในของคนที่ทำอะไรไม่ถูก นับเป็นซอยส์ในการออกแบบที่น่าสนใจทีเดียว

Presentation | มองกรุงเทพด้วยพิกเซลอาร์ต

สำหรับเกมสเกลเล็ก งานออกแบบภาพในเกมนี้ ทั้งภาพวาดและพิกเซลอาร์ต ถือว่าคุ้มค่าคุ้มราคามากทีเดียว การเก็บรายละเอียดฉากหลังทำได้ดีจนน่าทึ่ง ทั้งฉากเมืองย่านสาทรในกรุงเทพและชนบทที่แม่จัน (เชียงราย) ส่วนงานภาพตัวละครจะให้กลิ่นอายคล้าย ๆ งาน visual novel จากฝั่งญี่ปุ่น

แม้ตัวละครจะมีการแสดงอารมณ์อยู่ไม่กี่แบบ แต่งานดีไซน์ก็ทำหน้าทีได้ดี ไม่มีปัญหาในการแแยกแยะเอกลักษณ์ของแต่ละตัวละคร ส่วนเรื่องงานเสียงก็จัดอยู่ในเกณฑ์ไม่แย่ แต่ก็ไม่โดดเด่นนัก ถือเป็นเรื่องที่เข้าใจได้จากข้อจำกัดในด้านงบประมาณ

ทว่ามีสิ่งหนึ่งที่ชวนให้ผู้เขียนเกิดคำถามกับท่าทีของการนำเสนอในนี้อยู่พอสมควร นั่นคือการขึ้นคำเตือนพร้อมสารจากผู้พัฒนา “ระหว่างเกม” ให้ผู้เล่นได้หยุดพักและเตรียมตัวให้พร้อมกับเรื่องราวหนัก ๆ ที่จะตามมา ในแง่หนึ่งเราอาจมองได้ว่าเป็นความรับผิดชอบของผู้สร้างที่มีต่อผู้เล่นที่อาจได้รับผลกระทบ แต่โดยปกติแล้ว วิดีโอเกมที่มีเนื้อหาหนักมักจะแจ้ง Trigger Warning ในช่วงก่อนเกมเริ่มอย่างเดียว และจะไม่มีการย้ำเรื่องนี้อีกครั้งในระหว่างเกมการเล่นเลย

แต่พอคำเตือนในเกมนี้มีการ “แทรกเข้ามาระหว่างเกม”ด้วย ปัญหาของมันไม่ได้แค่ตัดจังหวะการเล่าเรื่องให้สะดุดลงเท่านั้น แต่ยังลดทอนพลังและมิติการสื่อสารของเกมด้วยการแทรกแซงจากภายนอกตัวสื่อด้วย

Verdict | เกมชั้นเชิงดีที่ยังมีพื้นที่ให้เติบโตอีกมาก

Bangkok Story: A Stray Dog เลือกประเด็นสื่อสารได้น่าสนใจ ถ่ายทอดเรื่องราวด้วยเทคนิคการเล่าที่อยู่ในระดับน่าประทับใจ แสดงให้เห็นว่านักพัฒนาเกมเน้นเล่าเรื่องในไทยยังมีวัถุดิบดี ๆ มากมายสำหรับนำไปดัดแแปลง

แม้ว่าข้อดีทั้งหมดของเกมจะยังไม่อาจหักลบกับส่วนที่เกมยังพร่องอยู่ได้ แต่การมีอยู่ของเกมนี้ก็เป็นอีกข้อพิสูจน์หนึ่งว่าผู้พัฒนาเกมไทยมีศักยภาพมากพอที่จะทำเกมเน้นเนื้อเรื่องเข้ม ๆ ได้แน่นอน และยังมีพื้นที่สำหรับพัฒนาและขัดเกลาได้อีกมากมายทีเดียว

ข้อดี	ข้อเสีย
– ถ่ายทอดความรู้สึกของคนไร้บ้านได้อย่างน่าสนใจ	– บทสนทนายังไม่ลงตัวนัก
– เทคนิคการเล่าเรื่องน่าทึ่ง	– ตัวละครไม่ค่อยมีพัฒนาการ
– งานภาพสวยและทำหน้าที่ของมันได้ดี	– สถานการณ์ในเรื่องดูไม่ค่อยมีน้ำหนักน่าเชื่อถือ

ที่มา : gamingdose